Δευτέρα, 27 Μαρτίου 2006

ΜΑΖΑΝΘΡΩΠΟΙ

Έχει κατά καιρούς ειπωθεί ότι οι άνθρωποι σκέφτονται κατά κοπάδια. Έχει παρατηρηθεί επίσης ότι οι άνθρωποι παρασύρονται και τρελλαίνονται ευκολότερα σε κοπάδια. Δεν μπορούσα ποτέ να το καταλάβω αυτό. Ας πούμε, δεν θα μπορούσα ποτέ να κάνω κακό σε άνθρωπο είτε ήμουν ανάμεσα σε ένα μαινόμενο πλήθος, είτε όχι. Δεν δέχομαι ότι ένας άνθρωπος μπορεί να επηρρεαστεί από την μάζα, μόνο στην περίπτωση που και όταν είναι μόνος του δεν έχει πρωτοβουλία, κρίση και προσωπικότητα.

Βλέπω καμμιά φορά τα πιτσιρίκια στο γήπεδο. Κάνουν πράγματα τόσο βίαια που είμαι σίγουρη ότι αν τα πιάσεις ένα ένα και τα συζητήσεις, θα έχουν μετανοιώσει. Οι γονείς τους, θα χτυπιούνται ότι τα παιδιά τους δεν έχουν καμμία σχέση με όλη αυτή την βία. Όμως είναι πανεύκολο να δεις ότι τα παιδιά αυτά, επηρρεάζονται από την μάζα ακριβώς όπως θα επηρρεάζονταν από οποιονδήποτε που θα το είχε σκοπό. Έχουμε εδώ κοντά έναν ποδοσφαιρικό σύνδεσμο. Πιτσιρίκια το πολύ μέχρι 18. Φανατισμένα, με κανένα άλλο ενδιαφέρον στην ζωή τους, που η μόνη συζήτηση που θα κάνεις μαζί τους θα είναι η αναπαραγωγή αυτών που τους έμαθαν, ακόμη και έξω από την μάζα.

Ουσιαστικά δεν έχουν διαφορετική ψυχολογία μέσα στο γήπεδο απ΄ότι έξω από αυτό. Η ψυχολογία της μάζας είναι λάθος πράγματα που πολλαπλασιάζονται και ισχυροποιούνται. Δεν είναι σωστά πράγματα που διαστρεβλώνονται στο πλήθος. Η μάζα έχει τεράστια δύναμη γιατί σου δίνει την δύναμη να κάνεις αυτό που δειλιάζεις να κάνεις μόνος. Ή που δεν ξέρεις ότι το ήθελες. Δεν έχει όμως την δύναμη να σε μετατρέψει σε κάτι που ποτέ δεν ήσουν. Όποιος το ισχυρίζεται αυτό, μάλλον δεν γνωρίζει καθόλου τον εαυτό του ή έχει βρει μια πολύ καλή δικαιολογία.

Πέντε πιτσιρίκοι μια φορά είχαν συλληφθεί για τον βιασμό μιας δωδεκάχρονης. Ένας ένας ξεχωριστά ήταν μια χαρά παιδιά, είπαν οι αστυνομικοί. Μόνοι τους ίσως δεν θα το προσπαθούσαν. Η μάζα απλά τους έδωσε θάρρος και δύναμη. Είναι δηλαδή σαν να έχεις μπροστά σου έναν καταπληκτικό πιανίστα που δεν ήξερε ποτέ το ταλέντο του. Η μάζα είναι το πιάνο. Αν δεν το έπαιζε, δεν θα ήξερε ποτέ ότι είχε τέτοιο ταλέντο. Και θα είχε δίκιο να ισχυρίζεται το αντίθετο πριν το ανακαλύψει και ο ίδιος.

26 σχόλια:

  1. ηλίθια απορία: μήπως γι'αυτό σε καιρούς δικτατορίας απαγορεύονται οι συναθροίσεις;;;;; το "ανήκειν" είναι μεγάλη αυταπάτη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. καθόλου ηλίθια απορία. Στις δικτατορίες επιτρέπονται συναθροίσεις μόνο του καθεστώτος. Προτείνω το προπαγανδιστικό ντοκιμαντέρ "Ο θρίαμβος της θέλησης" της Ρίφενσταλ για ένα ανατριχιαστικό παράδειγμα χειρισμού της ψυχολογίας της μάζας των Ναζί.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Σωστά!
    Γιατί όμως μόνο αρνητικά παραδείγματα;
    Οι "μάζες" έχουν αντισταθεί σε λαϊκά μέτρα, έχουν αντρέψει αυταρχικές εξουσίες, έχουν κάνει επαναστάσεις που άλλαξαν την ιστορική εξέλιξη.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ειναι διαφορετικο να συμμετεχεις στη μαζα οταν θες να διεκδικησεις κατι και ολο οταν γινεσαι μαζα.

    Μαζοποιηση και εθνος.Προβατα μεσα στην ιδια στανη...
    Μεγαλο θεμα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. mourning, ακριβώς γι΄αυτό το "ανήκειν" έλεγα. Είναι ηλίθιο να θες να ανήκεις κάπου μόνο και μόνο για να μην είσαι μόνος. Για την δικτατορία, δεν το είχα σκεφτεί. Φαντάζομαι ότι κανέναν πάντως δεν θα συνέφερε όλη αυτή η δύναμη της μάζας να στρεφόταν εναντίον του, άρα λογικό. :)

    unique, δεν το ΄χω δει. Θα το ψάξω. :)

    alzap, έχεις δίκιο.Όμως το κείμενο ήταν για τα εγκλήματα των μαζών. Σαφώς και ένα αίτημα όταν έχει την δυναμική της μάζας ευνοείται.

    πρέζα, πολύ πολύ σωστός. Η μαζοποίηση δεν αποτελείται από άτομα. Αποτελείται από μαζάνθρωπους. :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Το IQ της μάζας ισούται με το IQ του πιο ηλίθιου μέλους της διαιρεμένο με το πλήθος των μελών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Μπα; Πιστεύουμε ξαφνικά σε κατασκευασμένους όρους όπως iq;
    :P

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Γιατί τόσο απόλυτοι ; αφού έχετε ζηλέψει όλοι εκείνο το φιλί στα δοδφράγματα του Παριδιού το Μαη του 68;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Με το μπαρδόν αλλά ανέπτυξες μια κοινοτοπία με αυτό το θέμα.
    Οι γονείς, το ξέρουμε όλοι, έχουν τρομερές αυταπάτες για τα παιδιά τους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Basili, δεν νομίζω ότι είμαι απόλυτη. Δεν ξέρω για ποιό φιλί λες.

    tolisbak, αναπτύσσω πράγματα που μου κάνουν εντύπωση. Αν είναι κοινοτυπίες, sorry, αλλά αυτά είναι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Στην ομάδα ή μάζα όμως εκφράζεις κάτι που ήσουν εν δυνάμει και μόνος δεν το εξωτερίκευες ή κάτι που δεν είσαι αλλά παρασυρόμενος γίνεσαι; Λες πού κρυβόνταν αυτός ο εαυτός μου;Τι ωραία που είναι τώρα που τον εκφράζω μέσα στην ομάδα και αύριο και εκτός αυτής γιατί τώρα τον βρήκα, ή κάτι σε τρώει και κάποιες στιγμές λες τι κάνω;τι λέω πώς φέρομαι;Αλλά το ξεχνάς αργότερα υπό την επήρεια της ομάδας που σε κάνει να νιώθεις καλά.
    Πόσα ερεθίσματα πρέπει να παίρνει ένας άνθρωπος καθώς αναπτύσσεται για να μην έχει ανάγκη καμία ομάδα-μάζα για να μπορέσει να εκφραστεί ή να κρυφτεί;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Βασίλης Ζαρείφης3/27/2006 07:26:00 μ.μ.

    Δε νομίζω ότι χρειάζεται θαρρος και δύναμη για τον βιασμό μιας δωδεκάχρονης. Νομίζω πώς η μάζα πολλαπλασιάζει την ορμή και ίσως τις ορμές αυξάνοντας τη ταχύτητα με την οποία μεταφέρεται ένα μικρό ερέθισμα όχι μόνο από το ένα μέλος στο άλλο αλλα παρακάμπτοντας στο μυαλό κάθε λογική διεργασία.Η αίσθηση του κινδύνου πυροδοτεί γρήγορες συναισθηματικές αντιδράσεις.Και επειδή οι άντρες συνήθως έχουν περισσότερο την αίσθηση του κινδύνου συγκροτούν ομάδες με βίαιες "αντιδράσεις" για τους ίδιους, βίαιες ενέργειες για τους υπόλοιπους.Είμαι φλύαρος μάλλον. Σόρρυ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Νομίζω ότι η έννοια της μάζας δεν υφίσταται πλέον - δείτε πόσο συχνότερα πέφτουν έξω οι δημοσκοπήσεις.
    Κυκλοφορούν εκατομμύρια σαρκοφάγα εγώ που όταν ενώνονται ή γίνεται πόλεμος ή γεννάται τέρας.
    Μπορεί ο καθένας μόνος του να μη βίαζε το κοριτσάκι, αλλά σίγουρα το ήθελε...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Κοπάδια αγαπητή μου.... σωστά.. και το μόνο που μπορείς να κάνεις ειναι τα "αρμέγεις". Τι άλλο μπορείς να κάνεις με βόδια και πρόβατα..?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  15. Δεν έχει όμως την δύναμη να σε μετατρέψει σε κάτι που ποτέ δεν ήσουν.

    Σε όλα σύμφωνος και σε αυτό χειροκρότημα :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Ο πρώτος που μελέτησε επιστημονικά το θέμα της ψυχολογίας των μαζών είναι ο Γάλλος Γουσταύος ΛεΜπον (1841-1931) ο οποίος θεωρείται και από τους πρωτοπόρους της νεώτερης κοινωνιολογίας. Υπάρχει στα ελληνικά το κλασσικό βιβλίο του ‘Η ψυχολογία των μαζών‘ εκδόσεις Ζήτρος. Το συνιστώ, δεν είναι βαρειά κουλτούρα και αποκαλύπτει πολλά άπλυτα της Γαλλικής Επανάστασης που δεν την χώνευε αλλά την είχε πρόσφατη και την μελέτησε καλά. Καταλήγει σε ενδιαφέροντα αποφθέγματα π.χ ‘Οι μάζες είναι ελάχιστα ικανές για συλλογισμό αλλά πολύ ικανές για δράση‘

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  17. mazanthrwpoi.....mmmmmm,,,,,,gia koita.....^^^^^^^^^^^^^^

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  18. zaρντοz λεει:

    μηπως η μαζα βλεπει τηλεοραση ?
    μηπως η τηλεοραση εχει καθηλωσει
    την μαζα ?
    μηπως ,, οι παραγωγοι
    προγγραματων
    και διαφημιστικων ,,,
    καθοδηγουν πλεον
    το μεγαλο κομματι της μαζας
    γιατι που ξεραν οι πιτσιρικαδες
    να βιασουν , την 12χρονη
    τους τοπαν οι πατεραδες τους
    η' ...η ψιλικατζου της γειτονιας
    για την ιστορια,,,,

    ΜΕΓΑΛΑ ΜΕΣΑΝΥΧΤΑ ,, κριμα

    =Ζ=

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  19. Roxanne, μίλησα για τα κακά της μάζας. Σαφώς και έχει και πολλά καλά καθώς σου δείχνει πράγματα του εαυτού σου που ίσως δεν ήξερες. Αλλά η τελευταία σου πρόταση είναι πολύ σωστή. Γιατί τελικά είναι επικίνδυνο όταν ένας άνθρωπος δεν έχει πάρει τα κατάλληλα ερεθίσματα και προσπαθήσει να "ξεδώσει" μέσα από μια μάζα.

    Βασίλη, ίσως με τις λέξεις "θάρρος και δύναμη" να εννοούσα αυτό που λες. Ότι έτσι δηλαδή εξαφανίζεται η αίσθηση του κινδύνου. Να φλυαρείς όσο θες. Σ΄ευχαριστώ.

    Chanana, αυτό λέω. Σίγουρα το ήθελαν αλλά η μάζα τους έδωσε δύναμη και έγιναν απρόσωποι. Πράγμα που μικραίνει τις ενοχές.

    Ανώνυμε, η λέξη "κοπάδια" ήταν η μετάφραση της λέξης herds όπως την βρήκα σε μια έρευνα. Και μου φάνηκε ότι έπρεπε για το φαινόμενο αυτό. :)

    alombar, thanx :)

    anonymous, με την πρώτη ευκαιρία θα το διαβάσω. Σ΄ευχαριστώ.

    dead disney, ναι και μένα μου άρεσε ο όρος αυτός "μαζάνθρωποι". :)

    zardoz, δεν σε κατάλαβα καθόλου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  20. Ζαρντοz λεει:

    zardoz, δεν σε κατάλαβα καθόλου.

    λεω οτι η τηλεοραση
    απλα κ καθημερινα
    περνα μυνηματα .
    το οτι εκφρασαν οι πιτσιρικαδες
    τη σεξουαλικοτητα τους
    με βιασμο συνομιλικη τους,
    απο καπου το ειδαν το αντεγραψαν,

    σε καθημερινη προβολη ειναι οι
    βιασμοι κ πως να κανεις εναν
    τηλεοπτικα , αρα ποιος
    διδασκει προτυπα,
    η μηπως ειναι απο γειτονια βιαστων?
    δεν ξερω αν εγινα κατανοητος.
    αλλα αν χρειαστει
    θα το ξανεπιχειρησω.

    = Ζ =

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  21. Το θέμα σας είναι πραγματικά ενδιαφέρον και επίκαιρο. Από την Γαλλική Επανάσταση και ένθεν διαπιστώνεται η δύναμη του όχλου και η συμβολή του στην διαδρομή της ιστορίας. Πιστεύω ότι θα πρέπει να γίνει διαχωρισμός μεταξύ μεμονομένων γεγονότων και ενός διαρκους συνεχιζόμενου μαζικού αγώνα. Βέβαια το κοινό χαρακτηριστικό και των δύο είναι ότι δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς κάποιον καθοδηγητή. Από την περίπτωση του βιασμού μέχρι των μεγάλων μαζικών κοινοιτοποιήσεων, σημαντικών επαναστάσεων, καθίσταται αναγκαία η καθοδήγηση τους από έναν αρχηγό. Ο αρχηγός αυτός που η μάζα του έχει τυφλή εμπιστοσύνη, το μόνο που δεν τον χαρακτηρίζει είναι η λογική και η ευφυία. Ο τρόπος υποβολής της μάζας καθίσταται κυρίως στην μετάδοση εικόνων και ερεθισμάτων που γεννούν αρχέτυπες εικόνες στον καθένα ξεχωριστά χωρίς κατά ανάγκη να είναι ίδιες για όλους. Βέβαια στις μαζικές συγκεντρώσεις σημαντικό ρόλο παίζει και η πίστη. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείς να δεις το βιβλίο του GUSTAVE LE BONE "Η ψυχολογία του όχλου". Ευχαριστώ για την φιλοξενία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  22. Ρε παιδιά δεν αφήνετε τις χαζοφιλοσοφίες να κάνετε τίποτα πιο σοβαρό?

    ΑπάντησηΔιαγραφή