Δευτέρα, 23 Οκτωβρίου 2017

Γυναίκα θα πει

Poster by Cuban artist José Gómez Fresquet (1967)


Μπορεί να τα έχεις ξαναδεί, μπορεί να ακούς φεμινισμούς και ισότητες και να σου ‘ρχονται στο κεφάλι τίποτα τσόκαρα που τα έχουν κάνει σαν τα μούτρα τους όλα αυτά, μπορεί απλά να έχεις φάει κέρατο και να είναι «όλες πουτάνες». Λίγο με νοιάζει. Αν εξετάσεις όμως τα δεδομένα και έχεις λίγα ψήγματα λογικής, ελπίζω κάτι θα αλλάξει. Αν όχι στο κεφάλι σου, ελπίζω στων παιδιών σου.


Το να έχεις γεννηθεί γυναίκα, ακόμη και στη σύγχρονη εποχή ειδικά στον «πολιτισμένο» κόσμο, κουβαλάει πράγματα που ίσως δεν σου ‘χουν περάσει από το μυαλό. Από μικρό παιδί κιόλας, ως αγόρι επιτρέπεται να είσαι κακός μαθητής, άτακτος στην τάξη, ακόμη και βρώμικος ή και με σκισμένα τετράδια. Οι δάσκαλοι δεν θα δώσουν τόση σημασία και οι γονείς πετάνε ένα «είναι ζωηρός» και το καμαρώνουν κιόλας. Το κορίτσι σου όμως πρέπει να έχει άψογη συμπεριφορά, άψογη εμφάνιση, να είναι πεντακάθαρη, καλή μαθήτρια, σωστή δεσποινίδα, νοικοκυρά.

Για κάποιον άδικο λόγο από τα πρώτα χρόνια του, ένα κορίτσι είναι ο καθρέφτης του σπιτιού της και οτιδήποτε πει ή κάνει χαρακτηρίζει όλο το σπίτι ενώ ένα αγόρι «ε, μας βγήκε ζωηρός!». Παρατηρήστε επίσης πως το ζωηρός για ένα αγόρι συνδέεται με εξυπνάδα, κοινωνικότητα και προσωπικότητα ενώ για ένα κορίτσι μπορεί να μεταφραστεί από χαζομάρα μέχρι πουτανιά.

Η ζωή μας από μικρές και για πάντα, κουβαλά το βάρος της εικόνας της οικογένειας κάτι που μεγεθύνεται όταν αποκτήσουμε και δική μας. Όπως ένας άντρας γαλουχείται και κουβαλά το βάρος του «αρχηγού», του «δυνατού», του «επιτυχημένου» που είναι εξίσου άδικα και δύσκολα. Η διαφορά όμως των δύο αυτών πακέτων που καλούμαστε να χωρέσουμε τα φύλα μας θέλοντας και μη, είναι πως εκείνο της γυναίκας περιέχει δεκάδες περισσότερα άγχη, λιγότερη ελευθερία ενώ σωματικά και ψυχικά είναι άπειρα πιο εξουθενωτικό. Το ψάχνουν λέει αλλά τουλάχιστον για μένα, είναι σαφές γιατί μια γυναίκα έχει 40% περισσότερες πιθανότητες να πάθει κατάθλιψη.

Θα μου πεις, αυτοί είναι οι ρόλοι μας. Θα σου πω ότι οι ρόλοι μας είναι πολύ πιο όμορφοι και απλοί χωρίς όλα αυτά τα ηλίθια κοινωνικά βαρίδια. Στις μέρες μας, μια γυναίκα μπορεί άνετα να ζήσει το σπίτι της, αυτό όμως λίγοι σύζυγοι θα το δεχτούν χωρίς πρόβλημα. Εννοώ μέσα τους. Στις μέρες μας, η χειροδικία είναι κάτι κατάπτυστο όμως πάρα πάρα πολλοί άνδρες δεν το 'χουν σε τίποτα να ρίχνουν που και που καμιά ξανάστροφη. Ως πατέρας, δεν θα μιλήσεις ποτέ στην κόρη σου για σεξ παρεκτός για να το απαγορέψεις ή να το φορτώσεις ενοχές ενώ στο γιο σου τα υπονοούμενα περηφάνιας πάνε σύννεφο από μωρό. Ό,τι νόμους κι αν ψηφίσεις, αν το αντράκι σου γαλουχείται αιωνίως τουμπανίως για «αρχηγός» και «δυνατό» φύλο, αρχίδια ισότητες θα πάρουμε όλοι.

Θέλω να πω, είναι μέσα μας τα περισσότερα βαρίδια της ανισότητας και δεν είναι θέμα νόμων, κυρώσεων ή αν θέλεις και γονιών. Ακόμη και οι πιο άψογοι γονείς είναι αδύνατο να πολεμήσουν ικανοποιητικά τόνους μπάρμπι και εκείνους τους γελοίους ροζ ή σιέλ διαδρόμους στα παιχνιδομάγαζα. Αν δεν απογυμνώσουμε οι ίδιοι τους ρόλους από τα βαρίδια, δεν κάνουμε τίποτα.

Ως γυναίκα λοιπόν, μέσα σε αυτόν τον κυκεώνα άγχους, φοβιών και καταπιέσεων έχεις να παλέψεις μια απίστευτα δύσκολη καθημερινότητα. Τα δεδομένα λένε για 1 στις 3 γυναίκες που έχει υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία. Τα δεδομένα όμως, δε λένε τί φρίκη τρως για να μη σου τύχει και πόσο καταστρέφει αυτό τη ζωή σου. Ή μάλλον λένε: το 32% των Ελλήνων θα δικαιολογούσε τον βιασμό υπό συνθήκες. Για πες, πόσους άνδρες ξέρεις που τρέμουν κάθε που βραδιάζει να περπατήσουν οπουδήποτε; Πόσους που για να περπατήσουν ακόμη και μέρα μεσημέρι φοράνε ακουστικά για να μην ξερνάνε από τα χυδαία σχόλια; Πόσους που ρυθμίζουν το ντύσιμό τους ανάλογα με το πόσο επικίνδυνος είναι ένας χώρος για το φύλο τους; Οι  περισσότεροι άνδρες και γυναίκες ζούμε σε ένα εντελώς παράλληλο σύμπαν και βιώνουμε την καθημερινότητα τελείως διαφορετικά.

Από το θεϊκό #metoo της «Ελίζας»: “Αγγίγματα, προσβολές, υποτιμητικά βλέμματα. Να σε κάνουν να ζεις μια ολόκληρη ζωή προσέχοντας. Τι ώρα είναι, τι θα βάλεις, πως θα μιλήσεις, τι θα πεις, αν σε παίρνει να δουλέψεις εκεί... Μετά λέτε γιατί είναι πολύπλοκη η σκέψη μας. Πώς να μην είναι. Αφού είναι πολύπλοκη η ίδια μας η ζωή. Σ' αυτόν τον κόσμο ζούμε. Και τώρα κάτσε να γελάσουμε λίγο ακόμα με τα μέμε, τα ανέκδοτα και τα χασταγκ”.

Πάρε τη δουλειά σου. Έναν αντικειμενικά ακίνδυνο χώρο. Ως άνδρας ξυπνάς το πρωί και ντύνεσαι όπως θέλεις για να πας στο γραφείο. Αν όμως είσαι γυναίκα και σου τύχει έστω κι ένας ένας ανώμαλος και δη με εξουσία, μιλάμε για εφιάλτη. Καλά, με το «ανώμαλος» μην πάει απαραίτητα το μυαλό σου στον βιασμό. Μπορεί απλά να πετάει πρόστυχα υπονοούμενα, να φωνάζει, να σε μειώνει ή ακόμη και να σε βρίζει. Θα μου πεις, σε όλους φωνάζουν αυτοί οι τύποι. Δεν ισχύει. Ως άντρας μπορείς ευκολότερα να βάλεις κάποια όρια, να τον πλησιάσεις ή ακόμη και να «κερδίσεις» τον σεβασμό τέτοιων ανθρώπων μα ως γυναίκα, δεν σε υπολογίζουν καν. Παρεκτός κι αν τους κάτσεις. Ξέρουμε όλες ότι σε τέτοιες περιπτώσεις απλά αλλάζεις δουλειά.

Βλέπω γύρω μου άνδρες να συζητούν για νέες δουλειές και τα μόνα τους κριτήρια είναι τα χρήματα και το περιθώριο ανέλιξης. Δεν έχουν βλέπεις τα βιολογικά και κοινωνικά εμπόδια που έχει μια γυναίκα όπως εγκυμοσύνες, μικρά παιδιά που αρρωσταίνουν συνεχώς, βία κάθε μορφής, λιγότερα χρήματα, σημαντικά λιγότερες πιθανότητες ανέλιξης, μη αποδεκτή εμφάνιση, ηλικία άνω των 29, αμείλικτους συνάδελφους που θα πατήσουν σε αυτά ακριβώς τα εμπόδιά σου και η λίστα δεν έχει τελειωμό. Χώρια που δεν τολμάς καν να ξεστομίσεις λέξεις όπως ωράριο ούτε καν σε συναδέλφους και δη γυναίκες, πράγματα δεδομένα ή που ο νόμος υποτίθεται σε προστατεύει, μα για πάντα θα αποτελούν ζητούμενο για πολλές από εμάς.

Κι ενώ θα 'πρεπε το σπίτι να είναι το καταφύγιό σου, αυτό σπάνια συμβαίνει γιατί για κάποιο μυστήριο λόγο, οι τρομερά χρονοβόρες και κοπιαστικές καθημερινές δουλειές και ευθύνες ενός ολόκληρου σπιτιού, είναι «γυναικείες». Χώρια που χαρακτηρίζουν μόνο τη γυναίκα εάν δεν γίνονται άψογα για πάντα. Το σπίτι της είναι ακατάστατο θα ακούσεις, όχι το σπίτι του. Στο μεγαλύτερο ποσοστό των σπιτιών που έχω γνωρίσει το "σπίτι" είναι ευθύνη μόνο της γυναίκας ενώ σε εκείνα που δεν συμβαίνει, είτε υπάρχει οικονομική άνεση για παραδουλεύτρα είτε πρόκειται για αποτέλεσμα προσπάθειας χρόνων. Και στα λέω εγώ που έχω την τύχη να έχω έναν εκπληκτικό σύντροφο που με βοηθά σε όλες τις δουλειές αλλά αν το παρατήρησες συνηθίζουμε να λέμε «βοηθά» ή χειρότερα «με βοηθά» διότι οι δουλειές του σπιτιού είναι δική μας ευθύνη και άρα ό,τι κάνει ένας άνδρας είναι βοήθεια προς εμάς. Διότι είναι δικό μας μόνο όλο αυτό το τέρας.

Βάλε τώρα όλα τα παραπάνω μαζί με τα άγχη της άψογης άψογης εμφάνισης για να γλιτώσεις χοντρό bullying ανδρών και γυναικών, της τέλειας επίδοσης στη δουλειά σου αν θέλεις να σε πάρουν σοβαρά και φυσικά, το ταμπούρλο ορμονών κάθε τρεις και λίγο λόγω περιόδου, εμμηνόπαυσης κτλ.

Μιλάει πολύ, κλαίει πολύ, μουρμουράει πολύ, εμείς οι άντρες είμαστε πιο απλοί και κουλ... ΠΑΠΑΡΙΕΣ. Είστε πιο απλοί στο δικό σας κεφάλι. Η ζωή σας θα ήταν άπειρα πολύπλοκη αν αλλάζαμε ρόλους. Ίσως να ήταν πιο απλή αν τη μοιραζόμασταν ίσα. Ή αν όντως είναι πιο απλή, αφαιρέστε μας τελείως τα βαρίδια να τη χαρούμε κι εμείς λίγο παραπάνω. Προς το παρόν πάντως, όπως μας παίζετε, χορεύουμε. Διότι ένα τόσο βαρύ πακέτο ευθυνών και φόβου είναι λογικό να έχει μετατρέψει πολλές γυναίκες σε εντελώς ανυπόφορα ή ηλίθια πλάσματα.

Σημείωσε πως αυτό δεν είναι ένα ακόμη άρθρο-ύμνος στη γυναίκα. Το αντίθετο. Όλα τα προηγούμενα είναι το "ναι μεν" για γερό κράξιμο διότι δεν είμαι καθόλου περήφανη για το φύλο μου. Θεωρώ ότι τα ‘χει κάνει σκατά μέχρι τώρα όχι μόνο επειδή αποδέχεται χοντράδες αλλά κυρίως επειδή τις υιοθετεί. Δεν μιλάω για τις τρανταχτές. Μιλάω για εκείνες τις φαινομενικά αθώες μα τόσο ύπουλες που αθροίζονται, περνάνε στο πετσί σου, σύντομα γίνονται καμάρι και πλέον φύση μας.

Το έχουμε χάσει το παιχνίδι αν για ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών θηλυκότητα σημαίνει ελαφρότητα. Τα έχουμε κάνει σκατά αν για να ενταχθούμε σε όλο αυτό μετατρεπόμαστε σε γυναίκες-νοικοκυρές, γυναίκες-γερμανίδες, γυναίκες-μανούλες και γενικά, γυναίκες που όχι μόνο χώθηκαν στον ρόλο τους αλλά βρήκαν και πεδίο να διαπρέψουν περιφρουρώντας το σαν κέρβεροι μπας και ξεφύγει καμιά μας. Και στο άλλο άκρο, οι γυναίκες-αντράκια, οι γυναίκες-καριερίστες, γυναίκες- μέγαιρες και όλες εκείνες που επέλεξαν να πολεμήσουν το θηρίο φορώντας όχι μόνο τη λεοντή μα υιοθετώντας και τα πιο τρομακτικά της ανδρικής συμπεριφοράς. Τόλμησε λίγο να ακουμπήσεις στον ρόλο σου και το bullying των ανδρών θα είναι βόλτα στο πάρκο μπροστά στη λύσσα αυτών των γυναικών.

Σε μια ιδανική κοινωνία, όσο άνετα ξύνει ένας άνδρας τα’ αρχίδια του θα ήθελα να μπορούσα να ακούσω πράγματα απλά από γυναίκες όπως ναι, έχω εμμηνόπαυση ή έχω αλλάξει 10 γκόμενους το τελευταίο τρίμηνο. Ή δεν δουλεύω. Σκέτο, χωρίς να πρέπει να το ντύσεις με τα πρέπει του ρόλου σου όπως "νοικοκυρά" ή "μανούλα". Σκέτο. Επειδή έτσι.

Απ΄την άλλη, θα ήθελα να δω λίγη περισσότερη ανοχή προς τον Εχθρό και δη προς εκείνους που έχουν τη διάθεση να καταλάβουν το μέγεθος όλου αυτού. Το σκέτο άνθρωποι θα ήταν από μόνο του αρκετό απέναντι σε αυτό το τρομακτικό και όμορφο που όλοι καλούμαστε να βιώσουμε. Αλλά πού. Θέλω να πω, δεν χάθηκε ο κόσμος αν δεν ξεφτιλίσεις τελείως τον άνδρα συνάδελφο που ανταγωνίζεσαι, δεν χάθηκε ο κόσμος αν δεν μειώσεις τη μάνα του άντρα σου ή αν στο σπίτι κάνεις εσύ μόνο το μαγείρεμα αν εκείνος έχει όλη την καλή διάθεση να μοιράζεστε τις δουλειές. Και κυρίως, δεν χάθηκε ο κόσμος αν αφήσεις λίγο το πιτσιρίκι σου να είναι σκέτο πιτσιρίκι και όχι μάγκας, μαμάκιας, πριγκίπισσα ή ανεξάρτητη/δυναμική γυναίκα. Σκέτο πιτσιρίκι και όχι υποψήφιος για το ρόλο ή αιώνιος πολέμιος του ρόλου που μισείς. 

1 σχόλιο: